Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinin Feshinde Fesih Tazminatı

A. Sözleşmenin Haklı/Haksız Nedenle Feshi

Doktrinde fesih tazminatına ilişkin olarak, haksız fesih tazminatı ve haklı fesih tazminatı olmak üzere ikili bir ayrım yapıldığı görülmektedir. Haksız fesih tazminatı Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı’nda (PFSTT) düzenlenmemiştir. Haksız fesih tazminatı, haklı nedene dayanmaksızın sözleşmeyi fesheden tarafın ödeyeceği tazminatı ifade ederken; haklı fesih tazminatı ise, sözleşmeyi haklı nedenle fesheden tarafın, sözleşmenin sona ermesinden dolayı yoksun kaldığı ve beklediği menfaatlerin gerçekleşmemesi sonucu uğradığı zararı kapsamaktadır. [1]

Türk Borçlar Kanunu’nun 437 ve 438 maddelerinde, yani hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerinde, sözleşmenin haklı sebeple feshedilmesi halinde sözleşmeden beklenen menfaatlerin karşılığı olarak tazminat yükümlülüğünün bulunduğu düzenlenmiştir. PFSTT’de yer alan fesih nedenlerinin bu kapsamda ele alınabileceği ifade edilmektedir.[2]

Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 435’inci maddesinde sözleşmenin haklı nedenle feshi düzenlenmiştir. 435’inci maddenin ikinci fıkrasında haklı sebep; “dürüstlük kurallarına hizmet ilişkisini sürdürmesi beklenemeyen bütün durum ve koşullar” şeklinde düzenlenmiştir. [3]

Kulüp ile profesyonel futbolcu arasındaki ilişkinin niteliği ve spor hukukunun kendine özgü yapısı TBK kurallarından farklı bir düzenlemenin yapılmasını gerektirmiştir.[4] Profesyonel futbolcunun ücretinin ödenmemesi nedeniyle fesih hakkı TBK hükümlerine göre değil özel hüküm niteliğinde olan PFSTT m.28 hükümlerine göre değerlendirilecektir.[5]

B. İlgili Mevzuat

PFSTT’nin 27’nci maddesinde “Kulübün Fesih Hakkı”, 28’inci maddesinde ise “Futbolcunun Fesih Hakkı” düzenlenmiştir.

PFSTT m.28’e göre; “(1) Kulübün, futbolcunun ücretlerini ödememesi halinde, futbolcu sözleşmesini feshetmek arzusunda ise, kulübüne ve bilgi için TFF’ye noterden keşide edeceği bir ihtarname ile ücretinin 30 gün içerisinde ödenmesini bildirmek zorundadır. Kulüp, söz konusu mehile rağmen ücretini ödemediği takdirde, futbolcu mehilin sona ermesinden itibaren ancak 7 gün içinde sözleşmesini feshedebilir. (2) Kulüp sözleşmeden kaynaklanan diğer edimlerini yerine getirmemesi halinde, futbolcu sözleşmesini feshetmek arzusunda ise, kulübe noterden keşide edeceği bir ihtarname ile söz konusu ihlalin 30 günden az olmamak kaydıyla uygun bir süre içerisinde ortadan kaldırılmasını veya edimlerini yerine getirmesini bildirmek zorundadır. Kulüp, söz konusu mehile rağmen edimlerini yerine getirmez ve ihlalin ortadan kaldırılmasını sağlamaz ise futbolcu mehilin sona ermesinden itibaren ancak 7 gün içinde sözleşmesini feshedebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Uygulamada profesyonel futbolcu açısından ücretle ilgili sorunlar diğer fesih nedenlerine göre daha fazla ortaya çıktığı için ve TFF’nin futbolcunun ücretini öncelikle korumak isteğinde olmasından dolayı, ücretin ödenmemesi hali PFSTT m.28’in birinci fıkrasında düzenlendiği görülmektedir.

C. Sözleşmenin Feshinde Haklı Nedenler

Kulübün ücret ödeme borcuna aykırı davranması, kulübün sözleşmeden kaynaklanan diğer edimlerini yerine getirmemesi ve sportif haklı sebeplerin olması halinde profesyonel futbolcu sözleşmesini feshetme hakkına sahip olabilecektir. Bununla birlikte futbolcunun iş görme borcuna aykırı davranması, futbolcunun futbol faaliyeti dışında vaki hastalık veya istirahat halinin altı ayı aşması, futbolcunun yüz kızartıcı suç işlemesi veya doping yapılması, federasyon tarafından futbolcuya belirli süreyi aşan disiplin cezaları verilmesi, futbolcunun sadakat borcuna aykırı davranması gibi hallerde de kulübün sözleşmeyi feshetme hakkı doğacaktır.

D. Fesih Tazminatı

Her ne sebeple olursa olsun, profesyonel futbolcu sözleşmesinin feshinde haklı olan taraf, diğer taraftan fesih tazminatı talep edebilecektir.

Profesyonel futbolcu, ücretinin ödenmemesi sebebiyle sözleşmesini feshettiğinde, kulübün temerrüde düşmekte kusuru mevcutsa sözleşmenin süresinden önce sona ermesi sebebiyle uğranılan zararın giderilmesini talep edebilir. Profesyonel futbolcu, malvarlığının sözleşmesinin süresinde sona ermiş olsaydı içinde bulunacağı durum ile erken sona ermesi dolayısıyla içinde bulunduğu durum arasındaki farkı talep edebilir.[6]

Hizmet sözleşmesinin haklı nedenle feshi TBK’nin 437. maddesinde düzenlenmiştir. TBK’nin 437. maddesi, “haklı fesih sebepleri, taraflardan birinin sözleşmeye uymamasından doğmuşsa o taraf, sebep olduğu zararı, hizmet ilişkisine dayanan bütün haklar göz önünde tutularak, tamamen gidermekle yükümlüdür” şeklindedir. Bu hükmün amacı tazminat talebinde bulunan tarafı, sözleşme devam etseydi içinde bulunacağı duruma getirebilmektir. [7]

E. TFF Tahkim Kurulu Kararı

Davalı kulüp tarafından davacı futbolcuya karşı ödeme yükümlülüğünün ve sosyal güvenlik haklarının ihlal edildiği; futbolcunun alacaklarının otuz günlük sürede ödenmesi aksi halde sözleşmenin haklı nedenle feshedileceği hususlarında davalının ihtar edildiği, buna rağmen futbolcuya ödeme yapılmaması sebebiyle sözleşmenin feshedildiği bir uyuşmazlıkta, TFF Tahkim Kurulu, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı sebeple ve usulüne uygun olarak feshedildiği tespit etmiştir. Söz konusu olayda Tahkim Kurulu ayrıca Uyuşmazlık Çözüm Kurulu tarafından verilen fesih tazminatını miktar yönünden düzelterek onamıştır.[8]

“… Türk Borçlar Kanunu m. 437/1 hükmüne göre haklı fesih sebebi, taraflardan birinin sözleşmeye uymamasından doğmuşsa, o taraf, sebep olduğu zararı, hizmet ilişkisine dayanan bütün haklar göz önünde tutularak tamamen gidermekle yükümlüdür.

Belirli süreli hizmet sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebebe dayanmaksızın feshedilmesi halinde işçinin fesih tazminatı olarak talep edebileceği miktarın belirlenmesi hakkındaki TBK m. 438 hükmü, işverenin sözleşmeye uymaması yüzünden işçinin sözleşmeyi haklı sebeple feshi halinde de uygulanır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı futbolcu tarafından haklı feshine, davacı futbolcunun alacaklarını 10.05.2021 tarihli ihtarname ile verilen 30 günlük sürede ödemeyen davalı kulüp sebebiyet verdiğinden, sözleşmesini haklı nedenle fesheden futbolcu, sözleşmeyi feshetmek zorunda kalmasaydı sözleşmeyi fethettiği tarihten sözleşme süresinin dolacağı tarihe kadar olan sürede (kalan sözleşme süresinde) kazanabileceği miktarı tazminat olarak isteyebilir.

…”

F. Sonuç

Profesyonel futbolcu sözleşmesinin feshedilmesi sonucunda taraflardan biri zarara uğrayabilir. PFSTT’ye göre, profesyonel futbolcu sözleşmesinin haksız feshi söz konusu olduğunda, feshe maruz kalan taraf, haksız fesih tazminatı talep edebilmektedir. [9] Diğer bir deyişle, haksız fesih durumunda profesyonel futbolcu sözleşmesinin sona erdiğini ve haksız feshe maruz kalan taraf tazminata hak kazanabilecektir.

Profesyonel futbolcu sözleşmesine haksız fesih tazminatıyla ilgili bir hüküm konulmuş ise, bu hükümlere öncelik verilecektir.[10] Taraflar arasındaki sözleşmede haksız fesih tazminatına ilişkin bir hüküm yer almadığı takdirde, bu tazminatın miktarı ve içeriği Federasyon kurulları tarafından belirlenecektir.[11] Zira, PFSTT’de haksız fesih tazminatının içeriğine dair herhangi bir açıklama yapılmamış ve tazminat miktarının hesaplanması, uyuşmazlık çözümünde yetkili olan makama bırakılmıştır.[12]

[1] KIRMIZIGÜL, Havva, Profesyonel Futbolcuların Transfer Sözleşmesi Uyarınca Tarafların Hakları ve Borçları, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2023, s.112

[2] KIRMIZIGÜL, s.113

[3] KARABAĞ, Bulut, Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinde Ücret, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 2021, s.184, Aktaran: TUTAR, Ali, Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinde Ücret, Seçkin, Birinci Baskı, Ankara, 2023, s.133

[4] PETEK, Hasan, Profesyonel Futbolcuya Yapılacak Ödemelerin Gecikmesi, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12, S. 149-150 (2017): 233-66, Akt.: TUTAR, s.133

[5] KARABAĞ, s.185, Akt.: TUTAR, s.134

[6] KARABAĞ, s.199-200, Akt.: TUTAR, s.141

[7] YILMAZ, Alper Çağrı, FIFA ve CAS Kuralları Çerçevesinde Uluslararası Nitelikli Futbolcu Sözleşmesinin Feshi, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 2017, s.339, ÖZDEMİR, Mehmet Serhan, Sporcu Alacağı Davaları, Ankara Barosu Av. Akın Ataksoy Armağanı, Ed. Tacar ÇAĞLAR, Ankara Barosu Yayını, 2015, s.632, Akt.: TUTAR, s.141

[8] https://www.tff.org/Resources/TFF/Documents/Tahkim%20Kurulu%20Gerekceli%20Kararlari/127-Anonimle%C5%9Ftirilmi%C5%9F.pdf Erişim Tarihi: 26 Mayıs 2024

[9] KIRMIZIGÜL, s.65

[10] CEM, Çağrı, Profesyonel Futbolcu Transfer Sözleşmesi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2011, s.111 vd., Akt.: KIRMIZIGÜL, s.65 vd.

[11] CEM, s.112., Akt.: KIRMIZIGÜL, s.66

[12] CEM, s.113., Akt.: KIRMIZIGÜL, s.66